15 Yaş Altına Sosyal Medya Yasağı Başladı: Çocuğunuzun Hesabına Ne Olacak?

15 Yaş Altına Sosyal Medya Yasağı Başladı: Çocuğunuzun Hesabına Ne Olacak?

Türkiye'de çocukların sosyal medya kullanımını düzenleyen uzun süredir beklenen yasal çerçeve, 1 Kasım 2026 itibarıyla fiilen yürürlüğe girdi. Artık 15 yaşını doldurmamış hiçbir çocuğa sosyal ağ sağlayıcıları tarafından hizmet sunulamıyor; 15-18 yaş arasındaki gençler için ise önemli ölçüde kısıtlanmış, "ayrıştırılmış" bir kullanım deneyimi zorunlu hale geldi. Bu değişiklik, sosyal medya kullanan çocuğu veya genci olan hemen her aileyi doğrudan ilgilendiriyor.

Hukuki dayanak nedir?

Düzenlemenin uygulama ayrıntıları, 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete'de Cumhurbaşkanlığı (Siber Güvenlik Başkanlığı) tarafından yayımlanan "Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik" ile belirlenmiştir. Bu yönetmeliğin resmi metnini doğrudan inceleme imkanımız oldu. Yönetmeliğin 3. maddesi uyarınca dayanak, 4/5/2007 tarihli ve 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'un ek 4. maddesinin yedinci, yirminci ve yirmibeşinci fıkralarıdır. Yönetmelik, kendi 13. maddesi uyarınca 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girmiştir; hükümlerini Siber Güvenlik Başkanı yürütmektedir.

Yasak tam olarak neyi kapsıyor?

Yönetmeliğin 2. maddesine göre Türkiye'den erişilebilen yurt içi ve yurt dışı kaynaklı tüm sosyal ağ sağlayıcıları bu düzenlemeye tabi. Yönetmelik "çocuk" tanımını geniş tutmuş: daha erken yaşta ergin olsa bile onsekiz yaşını doldurmamış kişi çocuk sayılıyor (madde 4). 5. maddeye göre sosyal ağ sağlayıcı, onbeş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz; onbeş yaşını doldurmuş çocuklara yönelik hizmet sunumunda ise çocuğun yüksek yararını gözeten gerekli tedbirleri almakla yükümlü.

15-18 yaş arasındaki kullanıcılar için 8. madde uyarınca ayrıştırılmış hizmet zorunlu kılınmış; buna göre bu yaş grubundaki hesaplar:

● Varsayılan olarak gizli hesap olarak açılacak (kamuya açık olma seçeneği sunulabilir),

● Takipçi ve takip edilen hesap bilgileri, hesap sahibi dışındaki kullanıcılarca görülemeyecek,

● Ancak takip ettiği hesaplardan mesaj alabilecek,

● Canlı yayın özelliğini kullanamayacak,

● İçeriklerin kaydırma, dokunma veya kendiliğinden ardışık sunulmasını sağlayan arayüz/tasarım (sonsuz kaydırma) kullanılamayacak,

● Profilleme ve kişiselleştirilmiş ticari reklama maruz bırakılamayacak,

● Telefon rehberi, kişi listeleri gibi kaynaklarla senkronize edilip başka hesaplara arkadaş/takip olarak önerilemeyecek,

● Profil fotoğrafı, hesabı ve paylaşımları, başkalarınca ekran görüntüsü alınamayacak şekilde teknik olarak korunacak.

Yaş doğrulama nasıl yapılacak?

Doğrulama, e-Devlet Kapısı üzerinden üretilen bir "yaş doğrulama belirteci" ile yapılıyor (madde 7). Bu belirteç, kullanıcının yalnızca 15 veya 18 yaş eşiğini aşıp aşmadığını gösteriyor; kimlik bilgisi, doğum tarihi veya başka bir kişisel veriyi platformlarla paylaşmıyor. Yeni hesap açılışında bu doğrulama zorunlu. Türkiye'de mukim olmayan, geçici bulunan yabancı kullanıcılar bu kontrol mekanizmasından muaf tutulmuş; ancak hizmetten faydalanmak isterlerse, kimlik doğrulaması yapılmaksızın yalnızca pasaport bilgileriyle istisnai bir belirteç alabiliyorlar.

Mevcut hesaplar için de bir geçiş süreci öngörülmüş (geçici madde 1): yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce açılmış ve doğrulanmamış hesapların, 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez bu doğrulamadan geçmesi gerekiyor. Doğrulama sonucunda 15 yaşından küçük olduğu tespit edilen hesaplar, kullanıcıya bilgi verilerek kapatılıyor; 15 yaşını doldurduğu tespit edilenlerin hesapları ise ayrıştırılmış hizmet esaslarına tabi oluyor.

Platformlara ayrıca açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sunma yükümlülüğü getirilmiş (madde 9); bu araçlar anne, baba veya vasi gibi yasal yetkiye sahip kişilerce kullanılabiliyor ve ücretli işlemlere ebeveyn onayı şartı getirilmesi gibi asgari işlevleri içermek zorunda. Kullanıcılara, yaş doğrulama, hesap askıya alma/kapatma ve ayrıştırılmış hizmet tedbirlerine ilişkin ücretsiz ve insan incelemesine tabi bir itiraz mekanizması sunulması da zorunlu (madde 10).

Uyulmazsa ne olur?

Yönetmeliğin 11. maddesine göre yaptırımların uygulanması, tebliği ve itiraz süreçleri, 5651 sayılı Kanun'un ek 4. maddesindeki ilgili hükümlere göre yürütülüyor. Yaptırım uygulanmadan önce sosyal ağ sağlayıcıya aykırılık bildiriliyor ve gidermesi için makul bir süre tanınıyor; yaptırımın ağırlığı belirlenirken aykırılığın niteliği, etkilenen çocuk sayısı ve platformun iyi niyetli uyum çabası dikkate alınıyor. Hukuki kaynaklara yansıyan bilgilere göre, devam eden ihlallerde kademeli olarak reklam yasağı, ardından bant genişliğinin kademeli olarak daraltılması ve platformun bir önceki yıl küresel cirosuna bağlı idari para cezası gibi yaptırımlar uygulanabiliyor.

Aileler için pratik öneriler

● Çocuğunuzun veya 15-18 yaş arasındaki gencinizin mevcut sosyal medya hesaplarının 31 Mart 2027'ye kadar e-Devlet üzerinden yaş doğrulamasından geçmesi gerektiğini unutmayın; doğrulanmayan hesaplar bu tarihten sonra kapatılma riskiyle karşı karşıya.

● 15-18 yaş grubundaki bir hesabın yukarıda sayılan kısıtlamalara (örneğin canlı yayın açabilmesi) aykırı davrandığını fark ederseniz, platformun itiraz/şikayet mekanizmasını ve gerekirse Siber Güvenlik Başkanlığı'na başvuru yolunu kullanabilirsiniz.

● Ebeveyn kontrol araçlarının her platformda sunulması zorunlu olduğundan, kullandığınız sosyal medya uygulamalarında bu araçları aktif hale getirmenizi öneririz.

Sonuç

Bu düzenleme, Türkiye'de çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik şimdiye kadarki en kapsamlı ve somut yasal adımlardan biri. Yürürlüğe girdiği 1 Kasım 2026 tarihinden itibaren hem platformlar hem de aileler için yeni ve somut yükümlülükler doğuruyor. Özellikle 31 Mart 2027 yaş doğrulama son tarihinin yakından takip edilmesi, hem çocukların hem de ailelerin haklarının korunması açısından önem taşıyor.

Saygılarımızla,